Σαν σήμερα, 11 Νοεμβρίου, η απελευθέρωση της Καστοριάς

Σαν σήμερα, στις 11 Νοεμβρίου 1912, ανήμερα της εορτής του Αγίου Μηνά, απελευθερώνεται η Καστοριά.

Κατά τις πρώτες πρωϊνές ώρες της 11ης Νοεμβρίου, ο ανθυπίλαρχος  Πηχεών εισέρχεται στην πόλη με λίγους ιππείς και προαναγγέλει στον μητροπολίτη την απελευθέρωση της πόλης. Στις 10 π.μ. γίνεται η επίσημη είσοδος του στρατού  στην πόλη υπό τον Επίλαρχο Ιωάννη Άρτη και τους άνδρες του. Οι δρόμοι  γεμίζουν από πολίτες που έσπευσαν να τον υποδεχτούν. Οι καμπάνες χτυπούν χαρμόσυνα. Τα μπαλκόνια γεμίζουν ελληνικές σημαίες. Η πομπή φθάνει στην μητρόπολη, όπου τελείται η πρώτη δοξολογία στην ελεύθερη πλέον Καστοριά, χωροστατούντος του Μητροπολίτη Ιωακείμ. Κατόπιν, ο μητροπολίτης εκφωνεί πανηγυρικό λόγο :

«Γενναίοι Στρατηλάται, είναι γνωστόν, ότι υπάρχουν στιγμαί, κατά τας οποίας ο άνθρωπος από χαράν και συγκίνησιν κατεχόμενος, δεν δύναται να εκφράση πάν ό,τι σκέπτεται και θέλει. Το καταπλημμυρούν την καρδιά αυτού αίσθημα απορροφά τας σκέψεις και τα ιδέας του και απορεί λέξεων πρός έκφρασιν των αισθημάτων του. Εις τοιαύτην ακριβώς στιγμήν ευρισκόμεθα ημείς τώρα.

Η δια της ανδρείας ημών και του ενδόξου στρατού απελευθέρωσις, από του πεντακοσιετούς ζυγού μας συνεκίνησεν επί τοσούτον, ώστε να μη δυνάμεθα ν’ αποδείξωμε δια λόγων την ευγνωμοσύνην και την χαράν, ην αισθανόμεθα.

Αλλ’ αν τα χείλη απορρούντα λέξεων σιωπώσιν, η καρδία όμως και οι πλήρεις δακρύων συγκινήσεως οφθαλμοί μας, διακόρως κραυγάζουσι και δηλούσι τα καταπλημμυρούντα ημάς αισθήματα χαράς και ευγνωμοσύνης». (απόσπασμα)

Στους δρόμους, ο ανθυπίλαρχος  Φιλόλαος Πηχεών τοιχοκόλλησε την παρακάτω προκήρυξη:

«Βασίλειο της Ελλάδος

Εν ονόματι του Βασιλέως των Ελλήνων, Γεωργίου του Α΄.

Καταλαμβάνω την πόλιν της Καστορίας και διακηρύττω καθ’ υψηλήν εντολήν της Βασιλικής Αυτού Υψηλότητος του Διαδόχου, Γενικού Αρχηγού των εν Μακεδονία στρατευμάτων, ότι οι νόμοι του Ελληνικού Κράτους θέλουσιν ισχύει από σήμερον και δια την επαρχίαν Καστορίας, ανεξαρτήτως θρησκεύματος. Από σήμερον δε και μέχρι νεωτέρας θέλει ισχύει ο στρατιωτικός νόμος καθ’ όλην την άνω Επαρχίαν.

Εγένετο εν Καστορία την11 Νοεμβρίου 1912

Ο Διοικητής του Ιππικού
ΙΩΑΝΝΗΣ ΑΡΤΗΣ»