«Δώρησαί μοι, Κύριε, Μετάνοιαν… και Χρόνον Μετανοίας…!»
(Λόγοι θεϊκής σοφίας, από το «Γεροντικό» [ 1 ] της Ορθόδοξης Ανατολής)
ΕΡΜΗΝΕΙΑ: Κύριε, χάρισέ μου πνεύμα Μετανοίας… και χρόνο επαρκή για Μετάνοια… ώστε να προετοιμαστώ -με την βοήθεια της Θείας Σου Χάριτος- ν’ ανταποκριθώ στο κάλεσμά Σου… για μετοχή μου στην αιώνια ζωή Σου!
Η ανατολή κάθε Νέου Έτους, εγκαινιάζει άτυπα μια ‘παρθενική’ περίοδο που δεν έχει προλάβει (ακόμα) να ‘μολυνθεί’ από τις εμπάθειες του κόσμου…! Μια ‘περίοδος χάριτος’ στο έμπα του νέου χρόνου, φαίνεται πως ‘κρατάει’ τις ψυχές μας σ’ έναν ‘συνεσταλμένο’ ενδοτισμό στα πάθη, για να μπορούμε να ονειρευτούμε… την αθωότητα! Βέβαια, ο κόσμος (νοούμενος απρόσωπα) είναι παρόμοια δυστοπικός στην νέα χρονιά, όπως ήταν και πριν απ’ αυτήν. Αλλά οι άνθρωποι, διαβαίνοντας το Νέο Έτος… δείχνουμε σαν να επιθυμούμε μια ‘ανάπαυλα’ από το κακό, που συνήθως -συνειδητά ή μη- κατεργαζόμαστε…!Μια προσωρινή εκεχειρία ‘κατάπαυσης πυρός’ για να ονειρευτούμε! Κι’ αυτή η ονειροπόληση της ελπίδας… σε μια στιγμή ύφεσης των παθών, ξεπροβάλει αισχυντηλά σαν άνθος… από μια ρωγμή της ‘τσιμεντωμένης’ καρδιάς μας!
Κουρασμένοι ψυχικά από το ενοχικό μας παρελθόν… και σέρνοντας την ύπαρξή μας σ’ ένα παρόν πανομοιότυπα θλιβερό κι’ αδιέξοδα καταθλιπτικό… προσβλέπουμε στο μέλλον, ήδη από τα πρώτα μας βήματα στο Νέο Έτος, με αυξημένες προσδοκίες ενός ‘θαύματος’…! Ευχόμαστε κι’ ελπίζουμε… το Νέο Έτος νά’ναι απαλλαγμένο απ’ όλα εκείνα… που άφησαν ‘αποτύπωμα’ οδύνης και φθοράς στην ταλαίπωρη ζωή μας. Βέβαια, με την παντουργό Θεία Χάρη, όλα τα θαύματα (μεταμόρφωσης του κόσμου, μέσα κι’ έξω…) είναι δυνατά!! Αλλά το μεγαλύτερο θαύμα που, κυρίως, χρειαζόμαστε και πρέπει να συμβεί στην ζωή μας -πάντα και μόνο με την Χάρη του Θεού!- είναι άλλο. Όχι να αλλάξει (αντικειμενικά) προς εμάς… η περιρρέουσα πραγματικότητα, αλλά ν’ αλλάξουμε (υποκειμενικά) εμείς… προς τον αδυσώπητο πραγματισμό της!
Χαιρετίζοντας το Νέο Έτος, κυρίως ως νέα… ‘πίστωση’ χρονική [ 2 ] για έναν καλύτερο ‘διακανονισμό’ των υπέρογκων (πνευματικών) ‘οφειλών’ μας στον Θεό, ας ευχαριστήσουμε δοξολογικά την Πατρική Του Αγαθότητα γι’ αυτό το πολύτιμο Δώρο! Είναι πολύ σημαντικό νά’χουμε ‘σύμμαχό’ μας τον χρόνο… όταν αποφασίσουμε να επιμεληθούμε θεραπευτικά τα χρόνια πάθη-τραύματα των ‘αιμορραγουσών’ ψυχών μας! Γιατί, κάνοντας ‘διακανονισμό’ αποπληρωμής των πνευματικών χρεών μας, με ‘έργα μετανοίας’ σωματικά, χρειαζόμαστε χρόνο! Και είναι αξιοθαύμαστο… πώς επανορθώνονται, με την Θεία Χάρη, όλα τα λάθη του παρελθόντος και του παρόντος μας, με πράξεις μετανοίας, ‘αντίρροπες’ προς τα πτωτικά ολισθήματά μας…! Πώς μπορούν, αισθητά πλεονάσματα δακρύων… ν’ αναπληρώσουν νοητά ελλείμματα…;!
Ευπρόσδεκτες κι’ ευλογημένες οι ‘ευέλπιδες’ ευχές μας -προς εμάς και τους άλλους- για το Νέο Έτος… αλλ’ αδυνατούν να επιφέρουν αποτέλεσμα, ‘από μόνες’ τους! Η ρεαλιστική πραγματοποιησιμότητα των ‘ευχών’ μας προϋποθέτει την σύνδεση των ψυχών μας με την «Σταυρωμένη Αγάπη» (Θεάνθρωπο Χριστό), με την ακατανίκητη δύναμη του Οποίου κάθε ευχή -και ‘ευχή’ σημαίνει, πρωτίστως, προσευχή…!- γίνεται πραγματικότητα! Ώστε, οι ευχές (προσευχές) μας, για εμάς τους ίδιους και τους άλλους, δεν μπορούν να είναι άσχετες με την αγάπη (ως ένθεη διάθεση), η οποία τις εμπνέει στις καρδιές μας, και τις διεκπεραιώνει προσευχητικά! Συνεπώς, λέγοντας στους αγαπημένους μας (και στον εαυτό μας) «Σου εύχομαι…», εννοούμε «Προσεύχομαι στον Χριστό, να σου χαρίσει…»! Μόνον ΕΤΣΙ θα ‘καμαρώσουμε’ τις ευχές (προσευχές) μας να υλοποιούνται θαυμαστά…!
Ωστόσο, για να υποστηρίξουμε την δύναμη των ‘ευχών’ (προσευχών) μας, πρέπει να καλλιεργήσουμε το ‘έδαφος’ της προσωπικής μας σχέσης με τον Χριστό! Έτσι, ώστε, όταν απευθυνόμαστε ευχητικά (προσευχητικά) σε Αυτόν, να ‘πατάμε γερά’ σε μια αδίστακτη πίστη στα Θεϊκά Του ιδιώματα: την Παντελειότητα, την Παναγαθότητα, την Πανσοφία και Παντοδυναμία! Ομολογώντας Τον «Φως εκ Φωτός, Θεόν αληθινόν εκ Θεού αληθινού… δι’ Ου τα πάντα εγένοντο…», τον αναγνωρίζουμε ανανδοίαστα ως τον Μόνον που έχει την ακατανίκητη Δύναμη να μεταμορφώνει θαυμαστά: το σκότος σε Φως… την ασχήμια σε Ομορφιά… την ασθένεια σε Υγεία… την ακαρπία σε Ευκαρπία… την αγνωσία σε Παντογνωσία… την πικρία σε Γλυκασμό… τον θάνατο σε Ζωή… την φθορά σε Αφθαρσία… την κόλαση σε Παράδεισο…!
«Τα μεν οπίσω επιλανθανόμενος, τοις δε έμπροσθεν επεκτεινόμενος…κατά σκοπόν διώκω επί το βραβείον της άνω κλήσεως του Θεού…»
(Φιλιπ. 3, 14)
ΕΡΜΗΝΕΙΑ: Όσα έγιναν στο παρελθόν τα ξεχνώ αφήνοντάς τα πίσω μου και σπεύδω προς το μέλλον, τρέχοντας να πετύχω τον σκοπό μου: το ουράνιο βραβείο… που μας έταξε ως έπαθλο ο Αθλοθέτης Χριστός, προσκαλώντας μας σε αγώνα κατά της αμαρτίας και των παθών, για χάρη της αιώνιας ζωής…
Εκζητώντας την Ενυπόστατη Ελπίδα… [ 3 ] πέρα και πάνω από ‘ελπίδες’ ανυπόστατες, την εντοπίζουμε ασφαλώς μόνο εκεί που μπορεί να βρίσκεται: στην Σταυρική Αγάπη… στο Πατρικό Έλεος… και στην Αναστάσιμη Χαρά…! Κι’ όταν καταπλεύσουμε σ’ αυτό το ‘Λιμάνι’… ας ρίξουμε άγκυρα παντοτινή! Κι’ ας αφήσουμε πίσω μας (όχι προσπερνώντας αμετανόητα… αλλ’ έχοντας αποθέσει μετανοημένα κι’ εξομολογητικά στην Θεϊκή Του ευσπλαχνία!) όλο το σκοτεινό μας παρελθόν…! Όλα παραπτώματα της πτωτικής μας φύσεως, που μας χώρισαν κι’ αποξένωσαν από τον Δημιουργό μας! Κι’ αν θέλουμε να βγούμε οριστικά από τις ισχυρές και ανθρωπίνως ανίκητες ‘βαρυτικές έλξεις’ των αμαρτιών και των παθών, που στοιβάξαμε πάνω στην ψυχή μας στον έως σήμερα ά-θεο βίο μας, ας κάνουμε ένα νέο ξεκίνημα έν-θεης ζωής…!
Αν δεν ‘αφήσαμε πίσω μας’ τα ψυχονοητικά και συνειδησιακά βάρη, που συσσωρεύσαμε επάνω μας στα χρόνια που έφυγαν, ας μην αυταπατώμαστε: τά’χουμε μεταφέρει αυτούσια και στο Νέο Έτος…! Πώς, λοιπόν, μπορούμε να ‘ευχόμαστε’ (χωρίς να προσευχόμαστε…) ελπίζοντας σε μια ‘καλύτερη τύχη’ μας κατά την Νέα Χρονιά, με δομικές αλλαγές σε όλο το εύρος του βίου μας, όταν είμαστε και σήμερα εξακολουθητικά αιχμάλωτοι στις ίδιες παθολογίες, που συνέστησαν την κακοδαιμονία του χθες…;! Αν αυτό γινόταν ‘μαγικά’ με μια ευχή στην αλλαγή του χρόνου, ο κόσμος μας θα ήταν… παραμυθένιος! Οι ‘ριζικές αλλαγές’ που θέλουμε και πρέπει να δρομολογήσουμε στην ζωή μας μπορούν, ωστόσο, να πραγματωθούν με θαυμαστή ακρίβεια και πληρότητα… αλλά προϋποθέτουν άλλους ‘δρόμους’ (ένθεους) που πρέπει να περπατήσουμε!
Ενόσω επιμένουμε ν’ αλλάξουμε την ζωή μας ‘αυτοδύναμα’, θα «τρώμε στη μούρη» -κατά την χαρακτηριστική έκφραση των συγχρόνων νέων- την πλήρη ματαίωση των ελπίδων μας… και την παντελή αποκαρδίωσή μας! Οι ‘αυτοθεραπευτικές’ μέθοδοι, που μας προτείνει ο απατεώνας κοσμοκράτορας, θέλοντας να μας κάνει να πιστέψουμε στον αδύναμο εαυτό μας και όχι στον παντοδύναμο και πανάγαθο Θεό μας, οδηγούν σε πλάνη και απώλεια! Αν δεν ομολογήσουμε ταπεινά την αλήθεια της ‘απελπιστικής αδυναμίας’ μας να επηρεάσουμε ‘αυτοδύναμα’ την ψυχονοητική μας μεταμόρφωση… και αν δεν στραφούμε σ’ Εκείνον, τον Μόνο που μπορεί να ‘μετασκευάσει’ την ευπαθή κι’ εμπαθή μας φύση σε υγιή και απαθή… θα μείνουμε για πάντα σε μία αμετάβλητη αβελτερία και στασιμότητα, αιώνια ανίατης εμπαθείας.
Μόνο ελεύθεροι (απαλλαγμένοι, διά του ψυχοθεραπευτικού Μυστηρίου της Μετανοίας…) από κάθε ενοχική τυραννία της συνείδησης, μπορούμε να χαρούμε γαλήνια τον παρόντα κόσμο… και να ονειρευτούμε με ελπίδα τον μέλλοντα… χωρίς κανένα άγχος για πνευματικές ‘οφειλές’ του παρελθόντος! Άλλως, ας μην περιμένουμε κάποιο ‘μαγικό θαύμα’ ν’ αλλάξει αυτόματα κι’ ανώδυνα το σκηνικό της ύπαρξής μας. Γιατί, το μόνο ‘θαύμα’ που χρειάζεται για ν’ απελευθερωθούμε από τα ‘δεσμά’ που μας επέβαλαν τα πάθη και τα λάθη μας (οι πειρασμοί κι’ οι πτώσεις μας) είναι η Μετάνοια! Και μόνο όταν λουστεί η ψυχή μας την Χάρη της Θεϊκής Συγχωρήσεως, θα ελευθερωθούμε από τις συνειδησιακές ‘σκιές’, τα ψυχικά ‘βάρη’, και τις πνευματικές ‘οφειλές’ που μας κληροδότησε ως ‘μνημόνια’ (!) η έως τώρα επιπόλαιη ζωή μας.
Μόνο θεραπευμένοι -με την Ιαματική Χάρη του Αγίου Πνεύματος- από την πνευματική ‘αμβλυωπία’ μας και κάθε άλλη παθογένεια της ψυχής, θα μπορέσουμε να δούμε τα ίδια πράγματα με ‘άλλα’ (φωτισμένα) μάτια! Γιατί, η εμπειρία μιας ‘άλλης’ (πνευματικής) όρασης που αποκτούμε, με αυτή την θαυμαστή ‘διαπλάτυνση’ και ‘διαβάθυνση’ της πνευματικής μας αντίληψης, αποκαλύπτει μια ‘άλλη’ (άϋλη) ζωή η οποία θάλλει μυστικά, μακριά απ’ την αντιληπτικότητα των συμβατικών αισθήσεών μας! Μια ζωή υπεραισθητή, για την οποία έχουμε πλαστεί… αλλά δεν το γνωρίζουμε, την νοσταλγούμε… αλλά δεν το αντιλαμβανόμαστε, την επιδιώκουμε… αλλά δεν το ομολογούμε! Έως ν’ απελευθερωθούμε από την ‘σκλαβιά’ του νου και της καρδιάς σε πάθη και αδυναμίες, που μας κρατούν αιχμάλωτους σε ‘ομηρία’ πνευματική…!
Ας παραδεχτούμε ταπεινά την (αντικειμενική) αδυναμία να υπάρξουμε ‘αφ’ εαυτών’ (αυτοφυώς, αυθύπαρκτα, αυτοδύναμα, αυτόνομα)! Γιατί, χωρίς την Θεία Χάρη να μας ζωοποιεί προς θεοειδή αθανασία… παραμένουμε ζώα θνησιγενή, υποκείμενα στον θάνατο! Η ψυχή μας, ως φύση Χριστιανική… (natura cristiana) αισθάνεται την ‘θεο-συγγενή’ καταγωγή της, ακόμα κι’ αν, από ανοησία, επιλέξει την θεο-αποξένωση! Όταν, λοιπόν, η Θεία Χάρη ‘αγγίξει’ την πνευματική ευαισθησία της ψυχής… ξυπνάει μέσα της μια ‘θεονοσταλγική’ [ 4 ] έλξη! Αυτή, μας ωθεί ν’ αποζητήσουμε το καθαρτικό Λουτρό της Μετανοίας… που λούζει την ψυχή μας ως ‘βροχή’ Θείου ελέους! Κι’ όταν ο «χειμάρρους της τρυφής» [ 5 ] μεθύσει την ψυχή με Θείο Έρωτα… ο νους ανακατευθύνει τις στοχεύσεις του σε υπερκοσμιώτερα Αγαθά… από εκείνα, για τα οποία κατασπαταλούμε τον πολύτιμο επίγειο χρόνο μας!
Ένας ΚΑΚΟγηρος…
από το Άγιο Βουνό των ΚΑΛΟγήρων.
* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ-ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
[ 1 ] «Γεροντικόν» : Ανθολόγιο αποφθεγμάτων θεϊκής σοφίας… των Οσίων και Θεοφόρων Πατέρων και Μητέρων της Ορθόδοξης Ανατολής, που διακρίνονται για την θαυμαστά ακριβο-σημασιο-λογική διατύπωσή τους!
* * * * * * * * * * * * * * * * *
[ 2 ] «Παρακαλώ… για άλλο ένα λεπτό ζωής, ώστε να μετανοήσω!…»
Από τον βίο του Οσίου και Θεοφόρου Πατρός ημών Σισώη (+ 4ος αι. μΧ):
Την ώρα που ο Αββάς Σισώης ξεψυχούσε… το πρόσωπό του ακτινοβόλησε σαν τον ήλιο, από την ενοικούσα εντός του Χάρη του Θεού! Και μέσα στην υπερκόσμια έκλαμψη της οσίας μορφής του, είδαν οι μαθητές του να κυλούν άφθονα δάκρυα… ώστε τον ρώτησαν: «Αββά, γιατί κλαις;!» – «Κλαίω, γιατί δεν έβαλα ακόμα αρχή μετανοίας… και παρακαλώ τον Χριστό να μου δώσει άλλο ένα λεπτό ζωής… ώστε να μετανοήσω!…»! Και τότε, μαζί με το άκτιστο και εκθαμβωτικό Φως στο πρόσωπό του… διαχύθηκε σε όλον τον χώρο μια ουράνια ευωδία… και η ψυχή του Οσίου πέταξε ψηλά, προς την υπερκόσμια Βασιλεία του Χριστού.
* * * * * * * * * * * * * * * * *
[ 3 ] «Ενυπόστατη Ελπίδα» ονόμασαν οι Άγιοι Πατέρες μας τον Χριστό, επειδή από την Οντολογία της Θεϊκής Του Υποστάσεως απορρέει η μοναδική Ελπίδα Σωτηρίας του ανθρωπίνου γένους.
* * * * * * * * * * * * * * * * *
[ 4 ] «Θεονοσταλγική…» ονομάζει την ψυχή του ανθρώπου, ο Μέγας Ομολογητής της Σερβικής Ορθοδοξίας, Άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς (+ 1979), στο Χριστολογικό σύγγραμμά του «Άνθρωπος και Θεάνθρωπος».
* * * * * * * * * * * * * * * * *
[ 5 ] «Οι δε υιοί των ανθρώπων… μεθυσθήσονται από πιότητος οίκου Σου… και τον χειμάρρουν της τρυφής Σου ποτιείς αυτούς…»! (Ψαλμ. 35, 8-9)
ΕΡΜΗΝΕΙΑ: Η ανθρωπότητα θα μεθύσει από τον γλυκασμό της Ευλογίας Σου, Κύριε, και θα ποτισθεί από τον ζωογόνο χείμαρρο της Χάριτός Σου…
