«Λάζαρε, δεύρο έξω…! Και επήκουσεν ο άπνους τω πνοήν αυτώ διδόντι…»! (Από την υμνολογία της νεκρανάστασης του Λαζάρου: Ιωάν. 11, 32-44)
ΕΡΜΗΝΕΙΑ: «Λάζαρε, βγες έξω…» φώναξε ο Χριστός μπροστά στον τάφο του νεκρού. Και το άπνοο πλάσμα (ενώ βρισκόταν, ήδη, σε τετραήμερη αποσύνθεση και πτωματική αποφορά…) υπάκουσε στον Πλάστη του, που το έφερε -αρχικά από την ανυπαρξία… και τώρα από τον θάνατο- στην έμβια ζωή, επαναφέροντας την ψυχή του, με ζωτική πνοή… νόηση… λόγο… κίνηση… αισθήσεις… αισθήματα…!
Ο Θεάνθρωπος Χριστός ενσωματώνει επάνω Του την άσαρκη Θεότητα και την σαρκωμένη ανθρωπότητα, στην μία Οντολογική Αυτοζωία («Εγώ ειμί ο ΩΝ…») και την ακαταμάχητη Παντοδυναμία του Τριαδικού Θεού. Νεκρανασταίνοντας τον Λάζαρο, επιβεβαιώνει προκαταβολικά την αναμενόμενη -κατά το “Σύμβολο της Πίστεώς” μας- κοινή εξανάσταση [ 1 ] των ανθρώπων: «Προσδοκώ Ανάστασιν νεκρών…»! Ένα γεγονός (γενησόμενο) που θα συμβεί στο τέλος της παγκόσμιας ιστορίας, με το παντεξούσιο πρόσταγμα του Δημιουργού των συμπάντων… και «Κριτού ζώντων και νεκρών», κατά την Δευτέρα Παρουσία Του στην γη.
Η νεκρέγερση του Λαζάρου από τον Χριστό, όπως και η Ανάσταση του ίδιου του Χριστού [ 2 ] πριν από 2.000 χρόνια… “απηχούν” την οντολογική υπεραξία και την θεοπρεπή μεγαλειότητα της ανθρώπινης ύπαρξης! Επιπρόσθετα, όμως, προαναγγέλουν την βεβαιότατη (ως υπεσχημένη από την ίδια την Αυτοαλήθεια) προοπτική της ανάστασης των νεκρών, κατά την μέλλουσα Δευτέρα Παρουσία, και την προσδοκία της προσωπικής μας πνευματικής νεκρανάστασης… και της επαναπρόσληψης του υλικού μας σώματος, σε μια άϋλη και αφθαρτοποιημένη διάσταση ύπαρξης… όπως ήταν το σώμα του Χριστού, μετά την Ανάστασή Του!
Ωστόσο, η εξανάσταση του Λαζάρου, με το προστακτικό κέλευσμα «Λάζαρε, δεύρο έξω…!» Εκείνου που εξουσιάζει ζώντες και νεκρούς, υποσημαίνει συμβολικά και κάτι άλλο. Παραπέμπει στην ανάσταση της νεκρωμένης από τα πάθη ψυχής μας, η οποία ως άλλος νεκρός Λάζαρος, προσδοκά και την δική της έγερση από τον τάφο της πνευματικής νεκρώσεως! Ο δέσμιος νους, στην σκοτεινή “φυλακή των παθών” όπου τον καταδικάσαμε με τις εμπαθείς επιλογές μας του “σαρκικού φρονήματος”, προσδοκά το ίδιο λυτρωτικό “πρόσταγμα”… που όλοι περιμένουμε να ακούσουμε από το στόμα του Σωτήρα μας: Βγες έξω… από την σκοτεινή και βασανιστική φυλακή, όπου καταδίκασες εσύ ο ίδιος την πλασμένη ελεύθερη ψυχή σου, δουλώνοντας εκούσια ολόκληρη την ύπαρξή σου στις αμαρτίες και τα πάθη!
«Θεωρίαν και πράξιν ώσπερ συζεύξαντες, προς Χριστόν ικεσίαν εκπέμψαι σπεύσωμεν· τον τεθαμμένον ημών νουν, ως άλλον Λάζαρον νεκρόν, όπως ζωώση τη Αυτού επιστασία τη φρικτή…!» (Από την υμνολογία της Βαϊοφόρου εβδομάδας).
ΕΡΜΗΝΕΙΑ: Αφού “ζευγαροποιήσουμε” την θεωρία με την πράξη, δηλαδή την θεωρητική διάσταση της Πίστεώς μας (που εκπροσωπεί η προσευχόμενη Μαρία) με την πρακτική διάσταση των «έργων της Πίστης» (τα οποία αντιπροσωπεύει η διακονούσα Μάρθα), ας τις στείλουμε αμφότερες ως “πρέσβειρες” στον Βασιλέα των βασιλέων… Κι’ ας Τον ικετεύσουμε να ζωοποιήσει με την παντοδύναμη θεία Του Χάρη τον νεκρό μας νου… όπως ανέστησε κάποτε τον νεκρό Λάζαρο!
Η νεκρανάσταση του Λαζάρου, πέρα από την ρεαλιστική ιστορικότητά της, μεγιστοποιεί την νοηματική της σημασία, συμβολίζοντας την νεκρανάσταση του νου μας από τον “θάνατο” των παθών! Και όπως ο Λάζαρος, όντας ο ίδιος νεκρός κι’ ανήμπορος να αιτηθεί βοήθεια μέσα από τον τάφο… εκπροσωπείται από τις αδελφές του -Μάρθα και Μαρία- που είχε αφήσει ζωντανές πίσω του, έτσι και εμείς χρειαζόμαστε απαραίτητα ως δύο “πρέσβειρες” την Πίστη και τα έργα της Πίστης μας, για να προσεγγίσουμε τον απροσπέλαστο Θεό… και να αιτηθούμε την νεκρανάσταση του νου μας, από τον σκοτεινό τάφο της εμπαθούς νεκρώσεως…!
Η Μάρθα, λοιπόν, συμβολίζει την πρακτική εργασία των Θεϊκών Εντολών [ 3 ] και τα σωματικά έργα-κατορθώματα της Μετανοίας, ενώ η Μαρία συμβολίζει την νηπτική εργασία του νου, [ 4 ] δηλαδή την νοερή επαγρύπνηση και την καρδιακή προσευχή…! Μέσω αυτών των δύο “πρεσβειρών” (θεωρίας και πράξης) ο “νεκρός” μας νους επιδιώκει μια “ακρόαση”… εκ μέρους του Παντοκράτορος Θεού! Σπεύδει να αιτηθεί, με ταπεινά δάκρυα και συντριβή καρδιάς, την αμνήστευση… από την Σταυρωμένη Παναγάπη, και προσδοκά την ζείδωρη Χάρη του Αγίου Πνεύματος… που εμποτίζει την θνησιγενή μας φύση με το ζωοποιό “αντίδοτο” κάθε σωματικής ασθένειας, το αφθαρτοποιό ελιξήριο κάθε ψυχο/νοητικής παρακμής και φθοράς…!
Ένας ΚΑΚΟγηρος…
από το Άγιο Βουνό των ΚΑΛΟγήρων.
ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ-ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
[ 1 ] «Την κοινήν Ανάστασιν προ του Σου Πάθους πιστούμενος, εκ νεκρών ήγειρας τον Λάζαρον, Χριστέ ο Θεός…» (Από την υμνολογία της “Βαϊοφόρου” Κυριακής).
ΕΡΜΗΝΕΙΑ: Αποδεικνύοντας προκαταβολικά την μέλλουσα κοινή πάντων εξανάσταση των ανθρώπων, Θεάνθρωπε Χριστέ, νεκρανέστησες τον Λάζαρο… πριν από τα δικά Σου σεπτά Πάθη και την δική Σου θεοπρεπή Ανάσταση..
* * * * * * * * * * * * * *
[ 2 ] Στο Θεανδρικό πρόσωπο του Ιησού Χριστού ήταν-είναι ενωμένες (ακατάληπτα) σε ένα, οι δύο φύσεις Του: η Θεϊκή και η ανθρώπινη. Στα σεπτά Πάθη Του, επίσης, μόνον η ευπαθής ανθρώπινη φύση του Κυρίου μας έπαθε… ενώ η Θεότητά Του παρέμεινε απαθής! Και στην εκούσια Σταύρωσή Του, μόνον η ανθρώπινη φύση Του… πέθανε, ανθρωπίνως. Η Θεότητά Του έμεινε αθάνατη, όταν, η ανθρώπινη ψυχή Του κατέβηκε στον άδη… και επί τρία ημερονύκτια ευαγγελιζόταν την σωτηρία στις εκεί δέσμιες ψυχές των νεκρών! Μετά την τριήμερη παραμονή Του στα έγκατα της γης, η Θεότητα του Χριστού “ανέλκυσε” με εξουσία παντοκρατορική την ανθρώπινη ψυχή Του από τον άδη… και την νεκρωμένη ανθρώπινη φύση Του από τον τάφο… για να την ενώσει και πάλι αχώριστα με την Θεϊκή Του φύση, και να την ανεβάσει -ενωμένη Θεότητα και ανθρωπότητα- στα επουράνια… και να την ενθρονίσει στα δεξιά του Πατέρα Του, μέχρι να ξανάρθει ως Κριτής στην γη, για να κρίνει ζώντες και νεκρούς!
Όπως διαλαμβάνει το «Σύμβολο της Πίστεώς» μας: «Πιστεύω εις Ένα Θεόν Πατέρα παντοκράτορα… Και εις έναν Κύριον Ιησούν Χριστόν, τον Υιόν του Θεού τον μονογενή, τον εκ του Πατρός γεννηθέντα προ πάντων των αιώνων… Τον διά την ημετέραν σωτηρίαν κατελθόντα εκ των ουρανών… και σαρκωθέντα… και σταυρωθέντα… και παθόντα… και ταφέντα… και αναστάντα… και ανελθόντα εις τους ουρανούς… και καθεζόμενον εκ δεξιών του Πατρός… και πάλιν ερχόμενον μετά δόξης κρίναι ζώντας και νεκρούς… Ου της Βασιλείας ουκ έσται τέλος…»!
* * * * * * * * * * * * * *
[ 3 ] Στο Ευαγγέλιο του Ευαγγελιστή Ιωάννη (Ιωάν. 11, 11-44) όπως και του Ευαγγελιστή Λουκά (Λουκ. 10, 38-42) έχουμε αναφορές σε ένα στιγμιότυπο της ζωής του Ιησού, που περιλαμβάνει δύο γυναίκες-αδελφές, την Μάρθα και την Μαρία (αυτάδελφες του “τετραημέρου” Λαζάρου). Η Μάρθα εκπροσωπούσε τον ανθρώπινο εκείνο τύπο που τον απορροφούν οι εμπράγματες μέριμνες του βίου. Έτσι, η φροντίδα της για την φιλοξενία και περιποίηση του μεγάλου επισκέπτη (Χριστού) την γέμισε άγχος και μέριμνα. Η Μαρία αντιπροσώπευε τον ανθρώπινο τύπο της αμέριμνης διαβίωσης, που εξασφαλίζει γαλήνη ψυχής για πνευματικές ενασχολήσεις. Διαφοροποίησε την στάση της, κάθισε δίπλα στον Ιησού κι’ άκουγε απερίσπαστα την σωτήρια διδαχή Του, λησμονώντας ακόμα και να φάει…
Η στάση της Μαρίας παρεξηγήθηκε από την Μάρθα, ως αφιλόπονη και αφιλότιμη, προκαλώντας την αγανάκτησή της… ώστε ν’ αναγκαστεί να εκφράσει τα παράπονά της στον Ιησού. Δηλώνοντας πως έχει μείνει μόνη στην φροντίδα του οίκου τους, απαιτεί από τον Χριστό να “συνετίσει” την Μαρία μαλώνοντάς την, ώστε να της δώσει χέρι βοηθείας στην επιμέλεια των οικιακών εργασιών. Ο Ιησούς Χριστός υπερασπίζεται και αποενοχοποιεί την αμέριμνη εντρύφηση της Μαρίας στον λόγο του Θεού… αποδεσμεύοντας την γυναίκα από τον καταναγκασμό των οικιακών -μόνο- υποχρεώσεων, και διευρύνοντας απεριόριστα τους πνευματικούς ορίζοντές της…
* * * * * * * * * * * * * *
[ 4 ] Η απάντηση του Ιησού: «Mάρθα… Μάρθα… μεριμνάς και τυρβάζη περί πολλά…» (δηλ. αναλώνεσαι σε μέριμνες και φροντίδες για περιττά πράγματα) δεν είναι μόνο μια ρεαλιστική παρατήρηση ότι, συχνά, οι άνθρωποι πνιγόμαστε μέσα σε μάταιες ενασχολήσεις… που είναι ψυχοφθόρες και ανωφελείς. Δεν είναι μόνο μια προτροπή προς όλους μας, για να εντρυφούμε αμέριμνα περί τα πνευματικά δρώμενα, αλλ’ είναι κι’ ένας εύγλωττος υπαινιγμός… για απελευθέρωση από την κακώς επικρατούσα (ανδροκρατική) αντίληψη ότι, δήθεν, η γυναίκα “υπάρχει” για να αναλαμβάνει και διεκπεραιώνει όλες τις πρακτικές ευθύνες και τις κοπιώδεις υποχρεώσεις του οίκου, ενώ ο άνδρας “υπάρχει” -μόνο- για να κοπιάζει περί την τροφοδοσία των αγαθών, προσδοκώντας δικαιωματικά… “στο χέρι” όλα τ’ άλλα!
Ο Ιησούς απευθύνεται και στις γυναίκες, αποζητώντας το ενδιαφέρον και την εμπιστοσύνη τους. Απελευθερώνει την (κάθε) Μάρθα από τα μάταια και περιττά άγχη και τους υπερβολικούς κόπους -που επιβάλλει “δεοντολογικά” η επιμελής αλλά κοπιαστική φροντίδα του σπιτιού και των οικείων μας!- και της απευθύνει κάλεσμα ενασχόλησης (και) με ουσιωδέστερα, πνευματικώτερα πράγματα… από την ταραχώδη-αγχώδη ανάλωση στην αποκλειστική μέριμνα των οικοκυρικών υποθέσεων…! Με έναν ισομερή καταμερισμό επιμέλειας: «Και ταύτα δει ποιήσαι… κακείνα μη αφιέναι!…» (Ματθ. 13, 13).
